· 

Tijd, beetje meer of minder

Tijd is volgens de Gerrit Krol, een oud patient van mij: "Wat wij er­va­ren als tijd is niets an­ders dan de er­va­ring dat de mees­te ge­beur­te­nis­sen niet om­keer­baar zijn." 

En dan sla je precies de spijker op z'n kop.

 

Tijd, hier in Marokko.

Als je door die oude dorpjes in Marokko rijdt dat heeft in sommige dorpen de tijd letterlijk stilgestaan. 

Een leuk voorbeeld is het dorp Sidi Mokhtar.

Ongeveer vijftig jaar geleden besloot de autofabrikant Renault een extra sterke auto te maken die de hitte en de wegomstandigheden van Noord-Afrikaanse landen kon weerstaan, de Renault 12. Er zijn er heel veel van gemaakt en de ouderen onder ons kunnen zich deze auto nog wel herinneren.

Tussen Marrakech en Essaouira, een badplaats aan de westkust van Marokko bevindt zich ongeveer halverwege het dorp Sidi Mokhtar, hetgeen betekent zoiets als, de weledelgeboren heer Mokhtar.

Ik rijd deze weg vaak als ik naar Essaouira ga om toeristen deze interessante omgeving te tonen en toen ik voor de eerste keer door dit dorp heen moest dacht ik dat de tijd hier vijftig jaar geleden wat gestopt. Alles wat je links en rechts ziet is zo 'n vijftig jaar of meer oud, inclusief de mensen. Het is een gekrioel van traditioneel geklede mannen, ponies, ponny-wagentjes en loslopende honden door elkaar heen. Er is altijd markt en zodanig opgebouwd dat een auto nauwelijks over de weg kan rijden.

Maar voor mij was het meest opvallende dat één op de drie auto's die daar aan de kant staan, een ongeveer vijftig jaar geleden geproduceerde Renault 12 is.

Waarom nou precies in dat dorp. Ik heb het vaak gevraagd onder andere aan de plaatselijke politieman Hassan, die een goede vriend van me is geworden, maar niemand heeft daar een zinnig antwoord op.

Maar opvallend is het wel. 

De tijd heeft hier stilgestaan.

Aan de andere kant kun je het woord tijd hier in Marokko ook weer anders zien.

Hier in Marokko heeft iedereen in de grote steden haast, maar ze komen altijd te laat. Waarschijnlijk heeft iedereen haast omdat men aan de late kant is.

Het verkeer is in steden als Marrakech en Casablanca altijd één grote chaos. Je mag blij zijn als je auto na een stedelijke rit er levend uit komt. Auto's komen je van links en rechts inhalen en brommers schieten voor je langs ervan uitgaande dat je geen snelheid hebt en stilstaat. Maar gek genoeg gebeuren er weinig ongelukken. Men kan dus goed improviseren. Bovendien toetert iedereen om aan te geven zoiets als 'sorry vergeet me niet, ik ben er ook nog en ik heb haast'.

Men hier altijd te laat. Spreek je met iemand om 10 uur af dan mag je blij zijn als deze persoon om elf uur tegenover je zit. Men zit er gewoon niet mee hier in Marokko en vindt de tijd onzin. Waarom op tijd zijn, je wacht maar even. Kom je zelf te laat door omstandigheden, dan wordt dat als heel gewoon ervaren. En als je in een winkel of iets dergelijks op iemand van het personeel moet wachten wordt er altijd gezegd, over 2 minuten komt hij of zij, of over twee minuten is je auto gewassen, maar in werkelijkheid is dat twintig minuten of meer.

Over auto wassen gesproken.

Het wassen gebeurt hier bijna altijd met de hand. Autowasstraten zoals bij ons heb ik hier nog nooit gezien.

Je auto wassen en van binnen schoonmaken kost hier standaard 4 euro en duurt standaard een uur. Maar dan ziet je auto er piekfijn uit.

Iedereen wacht daarop, vindt men niet erg, net als in de rij bij een verzekeringskantoor of in een postkantoor. Men zit dan rustig uren te wachten en heeft dan plotseling geen haast. 

Grote tegenstellingen dus, net als tussen arme en rijke mensen, mooie en lelijke auto's, zoals die Renault 12 waar ik het over had. De van deze oude auto's zien er niet meer uit, maar ze rijden nog, worden continu opgelapt en men vindt het prima zo.

Toch wel heel sterke auto's, na 50 jaar nog steeds op de weg.

 

Tijd als factor om te presteren

Als je hier naar een dokter gaat, in ons geval naar een privé kliniek, dan moet je eerst wachten en daarna komt de dokter die alle tijd neemt om naar je verhaal te luisteren. Daarna neemt hij of zij alle tijd om je te onderzoeken en daarna wordt er weer alle tijd genomen om je verder te onderzoeken en röntgenfoto's te nemen of computerscans.

Daarna weer wachten en dan komt de dokter of specialist om de onderzoeksresultaten met je te bespreken en een therapie voor te stellen.

Op deze manier werd er een oplossing gevonden voor een buikpijn die mijn partner al jaren had en soms zeer ernstig was.

In Nederland was hij er vaak voor naar het ziekenhuis geweest en daar zei men altijd na tien minuten: "Dit is een spastische darm door stress en gaat vanzelf wel weer over". 

Hier zei men wat anders, namelijk een chronische colitis en daar zijn goede medicijnen voor die je dagelijks kunt nemen en waarmee verder lijden wordt voorkomen. En inderdaad, bijna twee jaar later is het aantal heftige aanvallen met 99% afgenomen.

Bovendien werd er terloops ook nog even een (gelukkig) goedaardige tumor in de nieren ontdekt op één van de scans die men in Nederland nooit had gezien.

Tijd nemen om dingen goed te doen wordt zo langzamerhand een vies woord. Alles moet snel en de tijd voor iets nemen mag niet meer, althans het word je onmogelijk gemaakt.

In de gezondheidszorg in Nederland kost deze instelling levens en in de tandheelkunde kost dit tanden en kiezen, of erger.

Gedurende mijn werkzame leven als tandarts nam ik altijd de tijd voor m'n patiënten en die berekende ik natuurlijk ook. 

Mijn patiënten waren uiterst tevreden dat ik de tijd voor ze nam en betaalden daar graag iets extra's voor, maar plotseling mocht dat niet meer. Er werd plotseling een stoffig wetje uit de kast gehaald die bijna iedereen was vergeten en dit wetje werd door de NZa letterlijk toegepast.

Bij advocaten en adviseurs mag tijd nemen en berekenen wel, maar bij tandartsen niet.

Voor die groep heeft de overheid een bepaalde tijdslimiet vastgesteld waarbinnen alles moet gebeuren.

En niemand die opstaat en zegt: "Zo gaat het niet langer".

Waarom, heeft men daar de moed niet voor?

Ik hoop van harte dat er ooit een groep mensen zich gaat verenigen en een vuist maakt naar een overheid die het beste met zichzelf voor heeft maar niet met de gewone burger of met de gewone huis-tuin-en-keuken tandarts.

Boetes worden links en rechts door de NZa uitgedeeld aan goed werkende en serieuze collega's en de sjoemelaar komt er mee weg door gewoon met de declaratie te knoeien oftewel creatief te declareren. En dat ziet de NZa niet en ook de patient laat het voor wat het is.

Uiterst merkwaardig en voor mij niet te verteren. Zeker als je nagaat dat ik zorgvuldig om advies heb gevraagd aan onze KNMT club en aan bekend advocaat J.K. van advocaten kantoor T. in Groningen om het advies te checken.

M'n hele carrière naar de maan, m'n praktijk naar de filistijnen en het ouderlijk huis niet meer in ons bezit.

Bijna hetzelfde overkwam mijn zeer gewaardeerde collega Potgieser uit Winschoten die onlangs is veroordeeld voor een hoge boete en z'n praktijk in Nederland wel kan opdoeken.

Dit is wat hijzelf erover zegt: "De boete is in 2015 opgelegd, en nu in hoger beroep blijft de boete in stand, en het CBB (College van Beroep voor het Bedrijfsleven) vond het wel fijn om mij nog even een trap na te geven."

En niemand die wat doet!